Engellilik indiriminden yararlanan ücretliler asgari geçim indirimi uygulamasından yararlanabilir mi?
Engellilik indiriminden yararlanan bir ücretlinin gelir vergisi matrahı hesaplanırken engellilik indirimi mahsup edilecek ve engellilik indiriminin mahsubundan sonra kalan gelir vergisi matrahı üzerinden hesaplanan gelir vergisi tutarından da yıllık asgari geçim indirimi tutarının 1/12'si mahsup edilecektir. Mahsup edilecek tutar, kalan gelir vergisi tutarını aşamayacak ve mahsup edilemeyen asgari geçim indirimi tutarı diğer dönemlerde mahsup edilemeyecektir.
Engellilik indiriminden yararlanan bir ücretlinin, indirim nedeniyle gelir vergisi matrahının kalmaması durumunda gelir vergisi tevkifatı yapılamayacağı için asgari geçim indirimi uygulamasından yararlanması mümkün değildir. Asgari geçim indirimi uygulamasında esas olan, ücretlinin vergi matrahının doğması ve bu matrah üzerinden de gerçek usulde gelir vergisi tevkifatının yapılmış olmasıdır. Ancak, engellilik derecesine göre engellilik indirimi uygulaması sonrasında ücretlinin gelir vergisi matrahının kalması veya hizmet erbabına aylık maaş ödemesi dışında vergiye tabi diğer ödemelerin yapılması durumunda, yapılan gelir vergisi tevkifatını aşmamak üzere,
ücretlinin asgari geçim indiriminden yararlanması mümkün bulunmaktadır.
Ancak, ödenecek asgari geçim indirimi tutarı aylık asgari ücret üzerinden hesap edilen vergiden fazla olamayacaktır.
Konuya ilişkin bir örnek aşağıda verilmektedir.
[TABLE="width: 600"]
[TR]
[TD="width: 432, colspan: 2"]
2017 yılında Asgari Ücretin Yıllık Brüt Tutarı (1.777,50 x 12 =)
[/TD]
[TD="width: 168"]21.330 TL
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 432, colspan: 2"]Mükellefin Asgari Geçim İndirimi Oranı
[/TD]
[TD="width: 168"]% 50
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 228"]- Mükellefin kendisi için % 50
[/TD]
[TD="width: 204"]
[/TD]
[TD="width: 168"]
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 432, colspan: 2"]Asgari Geçim İndirimine Esas Tutar (21.330 x % 50 =)
[/TD]
[TD="width: 168"]10.665 TL
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 432, colspan: 2"]Asgari Geçim İndiriminin Yıllık Tutarı ( 10.665 x % 15 =)
[/TD]
[TD="width: 168"]1.599,75 TL
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD="width: 600, colspan: 3"]Asgari Geçim İndiriminin Aylık Tutarı ( 1.599,75 / 12=) 133,31 TL
[/TD]
[/TR]
[/TABLE]
[FONT="]
Bu ücretlinin ocak ayı için, asgari geçim indirimi mahsup işlemi aşağıdaki şekilde gerçekleştirilecektir.[/FONT]
[TABLE="width: 592"]
[TR]
[TD]
2017 yılı Ocak Ayı Brüt Ücreti [/TD]
[TD="width: 158"]1.777,50 TL
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]2017 yılı Ocak Ayı Tevkifat Matrahı
[/TD]
[TD] 1.510,87 TL
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Birinci Derece Engellilik İndirimi
[/TD]
[TD] 900,00 TL
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]Engellilik İndirimi Düşüldükten Sonra Kalan Tevkifat Matrahı
[/TD]
[TD] 610,87 TL
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]2017 yılı Ocak Ayı Ücretinden Hesaplanan Gelir Vergisi
[/TD]
[TD] 91,63 TL
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]2017 yılı Ocak Ayı Mahsup Edilecek Asgari Geçim İndirimi Tutarı
[/TD]
[TD] 133,31 TL
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]2017 yılı Ocak Ayı Ödenecek Gelir Vergisi
[/TD]
[TD] 0 TL
[/TD]
[/TR]
[TR]
[TD]2017 yılı Ocak Ayında Yararlanılacak Asgari Geçim İndirimi Tutarı
[/TD]
[TD] 91,63 TL
[/TD]
[/TR]
[/TABLE]
Bu ücretlinin gelir vergisi matrahı hesaplanırken engellilik indirimi de mahsup edilecek, engellilik indiriminin mahsubundan sonra kalan gelir vergisi matrahı üzerinden hesaplanan gelir vergisi tutarından da yıllık asgari geçim indirimi tutarının 1/12'si olan (1.599,75 /12=) 133,31 TL mahsup edilecektir. Ancak mahsup edilecek tutar, kalan gelir vergisi tutarını aşamayacağından yalnızca 91,63 TL'lik kısmı ücretliye ödenecek ve (133,31â 91,63=) 41,68 TL asgari geçim indirimi farkı diğer dönemlerde de değerlendirilmeyecektir. Buna göre, işveren, mahsup edilen asgari geçim indirimi tutarı kadar yani 91,63 TL ücretliye daha fazla ödeme yapacaktır.
Örnek: Bekar olan ve birinci derece (aylık 900 TL) engellilik indiriminden faydalanmakta olan bir ücretlinin 2017 yılı asgari geçim indirimi tutarı şu şekilde hesaplanacaktır. (Asgari ücret, 2017 yılı için aylık 1.777,50 TL, yıllık 21.330 TL olarak dikkate alınmıştır.)